Понеделник: тестенини со путер. Вторник: тестенини со путер. Среда… веќе знаете. Ставате на масата свежо печено пилешко, а детето ја турка чинијата и прашува: „Каде ми се макароните?“ Вие воздивнувате, се прашувате дали воопшто внесува доволно од сè што му треба и тајно се плашите дека вака ќе остане засекогаш.
Ако ова ви звучи познато, не сте сами и не правите ништо погрешно. Периодите кога детето упорно бара една иста храна се многу чести кај малите деца. Фрустрацијата што ја чувствувате е разбирлива, но и вашето дете има свои причини за ова однесување. Пред да барате решение, да видиме што всушност се случува во неговото главче.
Од каде всушност доаѓа ова?
1️⃣ Познатото значи сигурно: За малото дете, светот е полн со нови правила, луѓе и промени. Храната е едно од ретките подрачја каде што може да има целосна предвидливост. Истата чинија тестенини секогаш има ист вкус, ист мирис и иста текстура, без изненадувања. Затоа ваквите периоди често се засилуваат кога во животот на детето има промени: почеток на градинка, селидба или ново бебе во семејството. Детето не е „расипано“, туку бара сидро.
2️⃣ Природна претпазливост кон новото: Во одредена возраст децата стануваат посомничави кон непозната храна. Ова е стар заштитен механизам: дете кое почнува самостојно да го истражува светот е побезбедно ако не става во уста сè што ќе види. Затоа новото јадење, дури и кога е вкусно, во почетокот може да предизвика нелагодност наместо љубопитност.
3️⃣ Потреба за контрола: Возрасните одлучуваат кога се станува, кога се оди во градинка и кога се спие. Изборот на храна е едно од ретките места каде детето чувствува дека и тоа има збор. Колку повеќе притисок чувствува, толку посилно ќе се држи до „својата“ храна.
Добрата вест е дека кај повеќето деца овие периоди се минливи, особено кога возрасните реагираат смирено.
Практични чекори
Целта не е детето утре да изеде сè. Целта е менито постепено и без борба повторно да се прошири.
1. Не ја забранувајте омилената храна, туку ставете ја покрај другото
Ако ненадејно ја тргнете омилената храна, детето ќе се чувствува загрозено и уште повеќе ќе инсистира на неа. Наместо тоа, на секој оброк ставете мала порција од неговата „сигурна“ храна, покрај она што го јаде целото семејство. Така детето знае дека нема да остане гладно, а секој ден е изложено и на други вкусови.
Како да постапите: Сервирајте ја семејната вечера и ставете малку тестенини на страна. Кажете: „Ова се твоите макарони, а ова е она што го јадеме сите. Можеш да пробаш што сакаш.“
2. Правете мали промени на познатото
Наместо голем скок кон сосема нова храна, правете мали чекори од она што детето веќе го прифаќа. Ако јаде само тестенини со путер, следниот пат понудете друга форма тестенини. Потоа тестенини со малку рендано сирење. Потоа со неколку парчиња зеленчук сервирани на страна. Без криење: детето треба да види што има во чинијата, за да може да ви верува.
Како да постапите: Покажете ја промената отворено: „Денеска макароните се во форма на школки. Ист вкус, само поинаков облик. Сакаш да видиш како изгледаат?“
3. Тргнете го притисокот од масата
Убедувањето, наградите за изеден залак и коментарите како „пак само тоа?“ ја претвораат масата во бојно поле. Детето тогаш се фокусира на борбата, а не на храната. Поделете ја одговорноста: вие одлучувате што, кога и каде се јаде, а детето одлучува дали и колку ќе изеде од понуденото. Разговарајте за денот, не за чинијата.
Како да постапите: Кога детето ќе одбие нешто, одговорете кратко и неутрално: „Во ред, не мораш да го јадеш. Тука е ако се предомислиш.“ Потоа продолжете со разговорот.
Ако вашето дете не бара само една храна, туку одбива речиси сè, прочитајте повеќе
4. Вклучете го детето во изборот и подготовката
Децата полесно пробуваат храна што самите ја избрале или помогнале да се подготви. Кога детето ќе го измие доматот или ќе го истури оризот во тенџерето, таа храна станува „негова“, а не нешто што некој му го наметнува.
Како да постапите: Во продавницата понудете избор меѓу две опции: „Која овошка денеска ја носиме дома, круша или мандарина? Ти избери, а дома ќе ја исечеме заедно.“
Кога да се консултирате со педијатар? Ако листата на храна што детето ја прифаќа станува сè пократка, ако цели групи храна (на пример, сето овошје и зеленчук) подолго време исчезнуваат од неговото мени, ако детето губи тежина или не напредува во растот, ако му се гади, повраќа или паничи при допир со нова храна, разговарајте со педијатарот. Понекогаш зад упорната пребирливост стојат сензорни или други тешкотии што заслужуваат стручна проценка.
👉 За крај
Периодот на „само макарони“ е тежок за нервите, но најчесто е само фаза во која детето проверува дали светот е безбеден. Со трпение и мали чекори, неговата чинија постепено повторно ќе стане пошарена. А тоа што барате начин да му помогнете, наместо да се борите со него, веќе е голем чекор.
Ве загрижува исхраната на вашето дете или сакате совет прилагоден токму за вашата ситуација? Закажете разговор со нашиот психолог преку Прашај психолог.
